8 Kasım 2018 , Perşembe
Ana Sayfa / Hangi Bölüme Gidilir / Polikistik Over Sendromu

Polikistik Over Sendromu

Polikistik Over Sendromu (PCOS)
Menstrüasyon yani adet görme sürecine girmiş genç kızlar ile 40 yaşına kadar tüm kadınları etkileyen endokrin bir hastalıktır. Sorunun kaynağı hormonal dengesizlik olup, kadınlarda çok az miktarda olması gereken erkeklik hormonunun daha yüksek seviyeye çıkmasıdır. O nedenle erkeklere benzerlik ortaya çıkabilmektedir. Ses tonunda farklılık, yüz ve vücut bölgesinde normalin üzerinde kıllanma ile menstrüasyon düzensizliği ve hiç olmaması gibi durumlarla ortaya çıkmaktadır. Polikistik Over Sendromu için hangi doktora ya da bölüme muayene olunması gerektiğine bakalım.

Endokrinoloji Bölümüne Muayene Olmak Gerekir
Bu tür şikayetler de kadınlar genelde kadın doğum uzmanına muayene olur. Tamam yanlış bir seçim değil, fakat daha etkili sonuç almak için size önerim Endokrinoloji bölümüne randevu almanız yönünde olacaktır. Endokrin hastalıkların teşhis ve tedavisinde uzman olan bu bölümde yumurtalıklarda görülen hastalıkların teşhis ve tedavisi yapılmaktadır. Başta Polikistik Over Sendromu olmak üzere Hipogonadizm dediğimiz (kadınlarda cinsel hormon eksiklikleri) ve Hirsütizm yani gereksiz yerlerde kıllanma durumu ele alınmaktadır. Tabii ki teşhis ve tedavisi bunlarla sınırlı olmayıp, uygun bir zamanda Endokrinoloji bölümünün baktığı hastalıkları detaylı şekilde ele alırız. Şimdi dilerseniz hastalığı biraz daha yakından tanımaya devam edelim.

Polikistik Over Sendromu Sebepleri
Birçok hastalık gibi maalesef PCOS’un nedeni tam olarak bilinmemektedir. Uzmanların üzerinde durduğu ortak nokta genetik olduğu yönündedir. Yani anneniz, ablanız vs böyle bir sorun yaşadı ise sizin de risk aldığınız söylenebilir. Aynı şekilde ilerleyen zamanlarda kız çocuğunuz olduğunda aynı risk sizin çocuğunuz içinde geçerlidir. Sorunun kaynağı konunun giriş kısmında da belirtildiği gibi Androjen hormonunun olması gerekenden yüksek üretilmesi ile alakalıdır.

Belirtilleri Nelerdir?
Yukarıda da belirtildiği gibi semptomları genelde kızların adet görmeye başlaması ile ortaya çıkmaktadır.  Bu durum 35-40 yaşına kadar devam etmektedir.

PCOS

Adet Düzensizliği: Kadınlarda sık görülmesine karşın maalesef yeterince ciddiye alınmayan bir sorun menstrüasyon düzensizliği ilk başta PCOS’u akla getirmektedir. Adet kanaması periyotlarının uzaması yani öyle ki 35 güne kadar çıkabilmektedir. Bu durumda PCOS hastası kadınlarda yılda 8 defa adet olma durumu ortaya çıkabilmektedir. Bunun yanı sıra çok kısa sürede adet görme yine bir sorun olduğu anlamına gelir.

Fazla Kilo: Menstrüasyon dönemine giren genç kızlar bu yaştan sonra ani bir şekilde kilo almaya başlayabilir. Bu durum her ne kadar beslenme ile alakalı görülse de çoğu zaman altında bu şekilde sağlık problemleri bulunmaktadır. Diyetler ve ağır sporlarla kilo vermeye çalışmadan önce mutlaka ortaya çıkan bu fazla kilonun nedeni araştırılmalıdır. Tabii ki diyet ve spor ile fazla kilolardan kurtulalım ama onun dışında altında yatan nedeni de ortadan kaldıralım ya da kontrol altına alalım. Yoksa kilo vermeniz hayli zor olacaktır.

Tüylenme, Kıllanma (Hirsutizm): Önemli belirtilerinden biride kadınların olmaması gereken yerlerinde siyah ve belirgin kılların ortaya çıkmasıdır. Yüz ve çene bölgesi ile göğüs ve karın bölgesinde normalde kadınlarda olmaması gereken kıllanma PCOS ile birlikte ortaya çıkabilmektedir. Hanımlar bu durumdan kurtulmak için lazer uygulamasına başvursa da kesinlikle altında yatan neden bulunarak önlem alınması gerekir. Böyle bir sorununuz varsa Hirsutizm şüphesi ile mutlaka bir Endokrinoloji uzmanına muayene olmalısınız.

Saç Dökülmesi (Androgenetik Alopecia): Çok garip bir durum ama maalesef kanıtlanmış bir gerçek kadınlarda görülen saç dökülmelerinin önemli bir nedeni Polikistik Over Sondromu olarak ortaya çıkmaktadır. Normalin üzerinde olan erkeklik hormonu 5 Alfa Reduktaz enzimi ile DHT dediğimiz (Dihidrotestosteron) haline gelmektedir. Ortaya çıkan DHT kıl köklerine savaş açarak onları dökerek yok etmeyi amaçlamaktadır. Erkeklerde görülen saç dökülmesinin %95 nedeni DHT ile alakalıdır. Kadınlarda bu oran %20-%30 oranında olup, ilk olarak saçlarda kalite kaybına neden olmaktadır. Saçların sağlığını kaybederek, mat, donuk ve uzama hızında hayli yavaşlama görülür. Gerekli önlem alınmaması halinde tepe kısmında seyrekleşerek dökülme başlar. 5-10 Yıl içinde bilimsel anlamda önlem alınmaması halinde maalesef kalıcı dökülme yani kellik ortaya çıkmaktadır. 6 Aydan uzun süren saç dökülmesi sorununuz varsa mutlaka bir dermatoloji uzmanına muayene olmalısınız. Aşağıda yer alan bağlantıya tıkladığınızda kadınlarda görülen diğer saç dökülmesi nedenleri ve çözüm önerilerini bulabilirsiniz. https://www.sachastaliklari.com/sac-dokulmesi-nedenleri/

Akne ve Cilte Lekeleri: PCOS belirtilerinin bir diğeri ise özellike genç kızlarda sık görülen akne problemi olup, kesinlikle sıradan dermatolojik sorun olarak görmek yerine mutlaka altında yatan neden araştırılmalıdır. Yüz, sırt ve vücut bölgesinde sıkça görülen bu durum yağ bezleri ile alakalı bir durumdur. PCOS belirtileri arasında aynı zamanda vücudumuzda ortaya çıkan cilt lekeleri gösterilmektedir.

Depresyon ve Kaygı: Beden sağlığınızı bozmakla kalmayan PCOS aynı zamanda insanların ruh sağlığı üzerinde de birçok olumsuz etkisi bulunmaktadır. Özellikle depresyon bunların başında gelmektedir. Kişinin kendine olan güveninin azaldığı bu süreçte özellikle gelecek adına kaygıları artmaktadır.

Kısırlık ve Düşük Tehlikesi: Sanırım en can sıkıcı yönlerinden biri de bu olsa gerek, Polikistik Over Sendromu hastalarında kısırlık (İnfertilite) nedenlerinden biridir. 12 Ay boyunca hiçbir koruma uygulamadığınız halde hamile kalamıyorsanız mutlaka PCOS yönünden araştırma yapılması gerekmektedir. Aynı şekilde bu hastalığı taşıyan anne adaylarında düşük riski diğer kadınlara oranla daha yüksektir.

PCOS Teşhisi Nasıl Olur?
Evet arkadaşlar hastalığın neden olduğu semptomları ele aldık, şimdi ise doktora gittiğinizde nasıl bir süreçle karşılaşacağımızı görelim.  İlk olarak doktorunuz yaşadığınız şikayetleri dinleyerek PCOS ile ilişkilendirmeye çalışacaktır. Bu nedenle adet düzensizliği, bu süreçte alınan fazla kilolar, varsa yüz bölgenizde kıllanma, ruhsal sıkıntılar ve gece uykuda nefes nefese kalma gibi durumları mutlaka doktorunuz ile paylaşmalısınız. Bu şekilde PCOS hastalarında sıkça görülen şikayetlerinizi dile getirmeniz halinde sonuca ulaşmak için bir dizi test ve görüntüleme işlemleri yapacaktır.

Transvajinal Ultrason: Bu tür hastalıkların teşhisinde en sık kullanılan görüntüleme yöntemlerinden biri ultrason olmaktadır. Bunun için Transvajinal Ultrason kullanılmaktadır. Radyasyona maruz kalmadan ağrısız yapılan bir testtir. Görüntülemenin amacı yumurtalık olup olmadığı ile yumurtalıklarda herhangi bir kist yada kistlerin olup, olmadığını görüntülemek için yapılmaktadır.

Kan Testleri: Polikistik Over Sendromu teşhisinde görüntüleme cihazları kadar kan testleri de önemli yet tutmaktadır. Çünkü bir çok hormonun seviyesini görmek gerekir. Bunun için kan basıncı, androjen, tiroid, kolestrol ve kan şekerine bakılmaktadır.

Cilt Problemlerinin Kontrolü: Hastalığın belirtilerini ele alırken akne ve ciltte renk değişimine neden olduğunu belirttik doktorunuz aynı zamanda yüz ve vücut bölgenizde akne ve ciltte renk değişimi gibi durumlara dikkat edecektir. Böyle bir durum sizi kesinlikle korkutmamalıdır.

Dermatolojik Muayene Gerekebilir: Sorun aynı zamanda kadınlarda saç dökülmesine neden olduğu için doktorunuz aynı zamanda yaşadığınız dökülmenin PCOS ile alakalı olup, olmadığını anlaması için nadirde olsa sizi dermatoloji uzmanına muayene için sevk edebilir.

Polikistik Over Tedavisi Nasıl Yapılır?
Evet arkadaşlar şimdi ise sorunun çözümüne yönelik detayları görelim. Burada iş sadece doktora değil aynı hastanın da günlük hayatta yapması ve yapmaması gereken birçok öneri olacaktır. Sigara kullanımına son vermek, fazla kilo probleminden kurtulmak ve günlük düzenli egzersizler PCOS tedavisinde hastanın yapması gereken rutin uygulamalardan biridir. İkinci önemli husus ise hastanın hamile kalıp kalmama isteğidir. Tedaviler büyük ölçüde ilaçlarla yapıldığı için bu durumu doktorunuz ile mutlaka paylaşmalısınız.

Doğum Kontrol Haplarının Kullanımı (Hamile Kalmak İstemeyenler İçin): PCOS tedavisinde ağırlıkla ilaç tedavisi ön plana çıkmaktadır. Onlardan biride doğum kontrol hapları olup, bu uygulama daha çok hamile kalmayı düşünmeyen kadınlar için uygulanmaktadır. Doğum kontrol hapları ile vücudumuzdaki yüksek olan erkeklik hormonu normal ve daha aşağıda düzeye çekilmektedir. Aynı şekilde menstrüasyon (adet kanaması)  döngüsü normale dönerek çoğu kadınlar bu şekilde akne problemlerinde de kurtulmaktadır.

Anti Androjen İçeren İlaçlar: Sorunun kaynağı erkeklik hormonu seviyesinin yüksekliği olması nedeniyle tedavide uygulanan bir diğer yöntem ise anti androjen yani erkeklik hormonunu baskılayıcı ve seviyesini düşürücü ilaçlar kullanabilir. Böylece hamile kalmak isteyen kadınlarda güvenle kullanabilir.

Metformin (Glucophage) İçeren İlaçlar: Normalde diyabet (şeker hastalarının) kullandığı bu tür ilaçlar PCOS komplikasyonların önlemesinde de etkili olduğu için doktorunuz önerebilir. Amerikan ilaç dairesi FDA tarafından onaylı olup, yukarıda da belirttiğim gibi tip 2 diyabet hastalarında sıklıkla kullanılan bir ilaçtır.

Yumurtalıkların Alınması: Sorun çok ileri düzeyde olması ve ilaç tedavisine cevap vermemesi halinde yumurtalıkların bir bölümü ya da hepsi cerrahi müdahale ile alınabilir. Bu nedenle teşhis ve tedavisi erken süreçte önemli hastalıklardan biridir. Yaşadığımız şikayetleri saklamak yerine ailemiz ve doktorlarla paylaşarak çözüm bulmalıyız.

Fazla Kilo Probleminden Mutlaka Kurtulmalısınız! PCOS hastalarında fazla kilo ve obezite sık görülen semptomlardan biri olup, bu sorundan düzenli diyet ve egzersizler ile kurtulmanız gerekir. Bunu yapmanız tedavide olumlu etkileri olacaktır. Aynı şekilde şikayetlerin azaldığını göreceksiniz. Diyet yapacaksanız bunu şok diyetler şeklinde değil de vücudumuzun ihtiyacı olan enzimleri içeren besinlerle yapılması gerekir. Aksi halde şok diyetlere bağlı olarak demir, protein, magnezyum ve biotin eksikliğine neden olabilir. Bu şekilde bilinçsiz yapılan diyetler ve hızlı kilo verme istekleri yeni sağlık sorunlarını da beraberinde getirmektedir.

PCOS Rahim ve Meme Kanseri Riskini Artırıyor
Evet hanımlar yukarıda yer alan belirtileri dikkate almadığınızda maalesef sorun daha da içinden çıkılmaz hal alacaktır. Çünkü yapılan araştırmalar gösteriyor ki ilerleyen süreçte tedavi edilmeyen Polikistik Over Sendromu başta rahim kanseri olmak üzere her 8 kadından birinde görülen meme kanserine davetiye çıkarmaktadır.

Son bir not ekleyerek konuyu sonlandırmak istiyorum. Tedavi hastalığın tamamen ortadan kaldırılması değil de daha çok şikayetler ve risklerinin ortadan kaldırılmaya yönelik olduğunu bilmelisiniz.

YAZAR Dr. Seher

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir