Makat Çatlağı (Anal Fissür)

Vücudumuzun birçok yerinde olduğu gibi makat bölgesinde de birden fazla hastalık görülebilmektedir. İlk sırada hemoroid (basur) olmasına karşın birde basur ile karıştırılan Anal Fissür ya da halk arasındaki tabiri ile makatta çatlak problemi bulunmaktadır. Kadın, erkek, genç, yaşlı herkesi yakından ilgilendiren bu sorun özellikle kostipasyon dyani kronik kabızlık problemi olan kişileri daha da yakından ilgilendirmektedir. Tabii ki tek sorun kabızlık değildir. Yazının devamında bu hususa ışık tutacağız. Şimdi dilerseniz bu tür sorunlar için hastanelerin hangi bölümüne randevu alınması gerektiğine bakalım.

Makatta Yırtık

Makat Çatlağı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Hemen hemen tüm makat ve anüs bölgesi hastalıklarında genel cerrahi uzmanına müracaat etmek gerekir. Aynı şekilde Anal Fissür içinde genel cerrahi uzmanından yardım almalısınız. Daha önce de belirttiğim gibi hariciye çok büyük bir alan olduğu için kendi içerisinde dalları bulunmaktadır. Makat bölgesi hastalıklarının teşhis ve tedavisine Proktoloji (makat hastalıkları uzmanları) bakmaktadır. Bu nedenle imkânı olanlar mutlaka proktoloji uzmanı tercih etmelidir.

ANAL FISSUR NEDİR?

Anal KanalEvet, arkadaşlar sizlerin merak ettiği en önemli hususu aktardıktan sonra şimdi dilerseniz birazda hastalıkla ilgili bilgi verelim. Yukarıda da belirttiğim gibi Anal Fissür, makat çatlağı, makat yırtığı gibi isimlerle anılmaktadır. Büyük ölçüde makat kelimesi geçmesine karşın asıl sorun makat değil de anüs ile alakalıdır. Hayda anüste nereden çıktı diyebilirsiniz

Anüs Nedir? Makat ile anüsü bir birinden ayırmak adına kısa bir bilgi verelim. Makat daha çok kalça kısmına denmektedir. Anüs ise kalın bağırsak ile makat arasında kalan anal kanala denmektedir. Tek görevi kalınbağırsaktan aldığı dışkıyı vücut dışına taşımaktır. Çünkü kalınbağırsak en fazla 1,5 kilo dışkı depolayabilir. Belirli periyodlarda bunu dışarı atmak zorundadır. Bunun için kalınbağırsaklarda dışkıyı sürekli ileri iten kaslar bulunmaktadır. Kişinin tuvalet ihtiyacı bu şekilde ortaya çıkmaktadır. Yandaki resimde demek istediğimi daha net anlayabilirsiniz.

NEDEN OLUR?

Evet, arkadaşlar şimdi hastalığın nedenlerine dair bilgilere bakalım. Daha anlaşılır olması için öncelikle sorunun nasıl ortaya çıktığına bakalım. Böylece alınması gereken önlemleri kendiniz tespit edebilirsiniz.

Anüs Mukozasında (Cildinde) Yırtık Oluşmasıdır: Hastalığın yapısı başlıkta da belirtildiği gibi anüs mukozası dediğimiz cildinde yırtık ya da diğer bir tabirle kesiğe neden olmasıdır. Hanımlar mutfakta yemek yaparken parmağını hafif bir şekilde kestirmesinden farklı değildir. Tek farkı daha fazla can yanmasına neden olması ve iyileşmenin cerrahi müdahale gerektirmesidir. Pe ki bu anüs cildinde yırtık nasıl oluşur? Şimdi bu hususlara bakalım.

Sorunun En Önemli Nedeni Kabızlık (Konstipasyon): Evet, arkadaşlar başlıkta da belirtildiği gibi anal fissür probleminin en önemli nedeni kronik kabızlık olmaktadır. Bu tür sorunu olan insanlar dışkılama ihtiyacını günlük 2-3 defa yapmak yerine 2-3 günde bir yapabilmektedir. Kalınbağırsakta beklemek zorunda kalan dışkı iyice kalınlaşmakta ve sıvısı ince bağırsak tarafından emildiği için iyice kuru ve sert hale gelmektedir. Böyle bir dışkının anüsten geçmesi haliyle zor olacaktır. İşte bu esnada dışkı içerisinde yer alan set cisimler gergin ola anüs mukozasını yırtmaktadır. Küçük bir yırtık olmasına karşın, çok ciddi can yanmasına neden olur. Tabii ki tek sorun konstipasyon olmadığını yazının giriş kısmında da belirtmişti. Şimdi dilerseniz makat çatlağına davetiye çıkaran diğer nedenlere bakalım.

Yoğun İshalde Aynı Riski İçermektedir: Sorunu sadece kabızlığa atfetmemek gerekir. Tabii ki konstipasyon kadar olmasa da yoğun ishal dediğimiz (Diare) patlama şeklinde olması halinde yine anüs cildinde hasara neden olabilmektedir.

Kalınbağırsak Hastalıkları da Makatta Çatlağa Neden Olabilir: Evet, arkadaşlar yaşadığınız bazen ne kabızlık ne de ishal ile alakalı olabilir. Sizin farkında olmadığınız kalınbağırsak hastalıklarından biri ile alakalı olabilir. En sık görülen nedenlerden biri Crohn ya da Ülseratif Kolit olabilmektedir.

Anüse Yabancı Cisim Sokmak, Ters İlişki vs: Sorunun kaynağı anüs cildinin zorlanması olduğunu anlamış bulunuyoruz. Bu zorlanma çoğu zaman kişinin yaptığı hata ve ihmallerle de olabilir. Anüse sert ve kalın cisimler sokmak ya da ters ilişki dediğimiz durumlarda bu sorunu meydana getirebilir.

BELİRTİLERİ NELERDİR, NASIL ANLAŞILIR?

Hastalığın nedenlerine dair kısa ve özet bilgiler vermeye çalıştım. Çünkü sayfa içeriği hayli uzun olacağı için sizleri de bunaltmak istemiyorum. Şimdi de makat çatlağını nasıl anlayacağımıza dair bilgilere yer vereceğiz. Malum makat ya da anüs iç kısmında görülen tek hastalık Anal Fissür değildir. İç hemoroid, Kondilom, Fistül ve Anal Prolapsus gibi benzer birçok hastalık bulunmaktadır. Yaşadığımız sorunun makat çatlağı olup, olmadığını anlamak için belirtilere bakacağız.

Dışkılama Esnasında Dayanılmaz Can Acısı: En önemli belirti insanı tuvaletten soğutan can yanmasıdır. Nedeni ise anüs iç kısmında oluşan yırtığa dışkının temasıdır. Düşünsenize elinizi hafif bir şekilde kestiniz o bölgeye farklı bir madde değdiğinde hemen can yanmasına neden oluyor. Aynı şekilde anüs iç kısmında yer alan bu kesiğe dışkı temas etmesi ile birlikte inanılmaz bir can yanması ile karşılaşıyorsunuz. Bunu tarif etmek gerekirse sanki anal kanalı kırık cam parçası ile kesiyormuş gibi tarif edilmektedir. Dışkılama esnasında ortaya çıkan bu can yanması 3-4 dakika ya da 2-3 saat devam edebilir. Akut dediğimiz yeni dönem hastalarda can yanması 3-4 dakika sonra kendiliğinden geçerken, kronik yani tedavisi 10-15 gün içerisinde yapılmayan hastalarda ise ağrı dışkılamadan itibaren 2-3 saat daha devam edebilmektedir. Hastalar bu ağrıyı yaşamamak için tuvalete gitmezler. Tabii ki bu durum hastalığın daha da ilerlemesine neden olacaktır.

Dışkılama Esnasında Kanama (Taze Kan) Gelmesi: Bir diğer belirti ise kanamadır. Genelde dışkıya bulaşmakta ya da dışkı sonrasın 1-2 damla taze kan şeklinde olmaktadır. Bunun nedeni yine dışkının yırtığa temas ederek onu kanatmasıdır. Genelde akut dediğimiz yeni dönem hastalarda görülür. Kronik vakıalarda pek rastlanmaz.

Anüs İç Kısmında Meme (Kronik Vakıalarda): Yazının giriş kısmında dikkat ettiyseniz hemoroid (basur) hastalığı ile karıştırıldığından bahsetmiştim. Bunun nedeni sorunun tedavisinin gecikmesi ile alakalıdır. Kronikleşen fissür meme oluşumuna neden olur. Bu memeler skin tag ya da senital pili olarak bilinmektedir. Türkçe tabir etmek gerekirse bekçi ya da nöbetçi meme de diyebiliriz. Bu nedenle muayene olduğunuz doktor tecrübesi çok önemlidir. Anüs iç kısmında makat çatlağı ya da hemoroid dışında farklı şişlik ya da memeler oluşabilir.

Makatta Tıkanıklık Hissi: Yine önemli belirtilerden biri de makatta tıkanıklık hissi görülmektedir. Bunun nedeni çatlağın etrafında bulunan kasların kasılması (spazmı) ile alakalıdır. Muayene esnasında doktorunuz rektal tuşe dediğimiz (parmakla muayene) yapması halinde bu kasılmayı kolayca anlayabilir.

Kaşıntı: En önemli nedenden başlayarak daha aza doğru gelmiş bulunuyor. Aktaracağım belirtilerden biride kaşıntı olup, çok sık görünmemekle birlikte etkilidir.

NASIL GEÇER, HASTALAR NE YAPMALI?

Öncelikle kendi kendine geçme ihtimali olmadığını belirtmeliyim. Gerek siz, gerekse doktorun yapması gereken bazı hususlar bulunmaktadır. Bu nedenle kendi kendine geçer diye beklemeniz hastalığın ilerlemesine ve kronik hale gelmesinden başka işe yaramayacaktır.

İlk Olarak Proktoloji Uzmanına Muayene Olmalıyız: Evet, arkadaşlar Anal Fissür için hastanelerin genel cerrahi uzmanına müracaat etmeliyiz. Tercih ettiğimiz doktor mümkünse proktoloji (makat hastalıkları) teşhis ve tedavisinde uzman olması gerekir.

Akut (Erken) Dönemde Doktor Başvurmalıyız: İç hemoroid hastalarının büyük bir bölümü doktora 3. Ya da 4. Yani son evre de müracaat ederler. Bu evrede gelmelerine neden olan etken ise tromboze hemoroid oluşumu ve ağrıların ortaya çıkması ile alakalıdır. Siz onların yaptığını yapma yerine 1 hafta içerisinde kendi kendine geçmiyorsa daha fazla zaman kaybetmek yerine mutlaka doktora başvurmalısınız. Anal fissür ilk ortaya çıktığında 10-15 gün boyunca yeni dönem yani akut olarak anılır. Bu süreçte tedavisi daha kolaydır. Çoğu zaman doktorunuz krem ve önererek oturma banyosu ile birlikte tedavi önerisinde bulunacaktır. Ama yapılan teşhiste kronik olduğu anlaşılırsa krem ya da ilaç çok fazla işe yaramayacaktır.

Kabızlığı Mutlaka Önlemeliyiz: Tedavinin en önemli aşamalarından biri de yaşanan kabızlık probleminin önlenmesi yönünde olacaktır. Bunun için başta gıdaların etkisinden yararlanmak gerekir. Kuru kayısı ve kayısı suyu (komposto) gibi yiyecekler yanı sıra lif yönünden zengin besinler tercih etmeliyiz.

MAKAT ÇATLAĞI TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?

Öncelikle evde kendi kendimize teşhis ve tedavi yapmamalıyız. Çünkü hastalığın tipi ve durumu teşhis edilmesi gerekir.

Erken Dönem Hastalarda Kremle Tedavi Denenir: Öncelikle ilaçla tedavi %100 sonuç vermeyeceğini bilmelisiniz. Doktorunuz sizi daha az masrafla sağlığınıza kavuşturmak için ilk etapta ilaç ve kremlerle tedavi etmeyi deneyecektir. Başta da belirttiğim gibi bu sadece bir denemedir. İlaçları kullandım işime yaramadı diye şikâyet etmemelisiniz. Dilerseniz anal fissür tedavisinde kullanılan ilaç ve kremlere birlikte göz atalım.

Rectogesic: Öncelikle makat çatlağı tedavisinde çok fazla ilaç ya da krem olmadığını belirtmeliyim. Bu nedenle eskiden tecrübeli eczacılar kendileri hazırlardı. Tabii ki teknolojinin de gelişmesi ile birlikte fabrikasyon ilaçlar yaygınlaştı. Anal fissür tedavisinde kullanılan ilaçların başında Rectogesic gelmektedir. Nitrogliserinli kremler grubunda olan bu ürün maalesef Türkiye’de ruhsat almadığı için çok rahat bulamayabilirsiniz.

Rectoderm: Yukarıda yer alan ürün çok yaygın olmadığı için onun yerine Rectoderm geliştirilmiştir. Rectogesic gibi nitrogliserin içermektedir.  Yaklaşık 100 TL’ye satılan bu kremi kullanmadan önce dikkatli olmalısınız. Zira belirlenen ölçüden fazla kullanmanız halinde baş ağrısı ve tansiyon düşüklüğü kaçınılmaz yan etkilerinden biridir. Bu tür yan etkiler oluyorsa demek ki çok kullanıyorsunuz demektir. O nedenle kullanımı biraz daha azaltmalısınız. Üretici mercimek büyüklüğünde kullanılmasını önermekte, fakat o kadar küçük oranda kremi nereye sürebilecek ki? Yine de siz doktorunuzun önerisine göre hareket etmelisiniz.

Anestol: Yukarıda yer alan kremler hastalığın iyileşmesine yönelik etki etmektedir. Nitrogliserinli kremle kasılan kasları gevşetme etkisi bulunmaktadır. Fakat bunların hiç birinin yaşanan ağrıyı kesici, hafifletici özelliği yoktur. Bu nedenle tek başına Rectogesic ya da Rectoderm kullanmanız önerilmez. Yanına hemoroid hastalarının sıkça kullandığı Anestol kremde kullanmak gerekir. Uyuşturucu etkisi ile yaşadığınız can yanmasını ciddi anlamda azaltır. Böylece daha rahat bir şekilde iyileşmenizi sağlar.

İyileştirici ve Ağrı Kesici (İki Etki Bir Arada) Yer Alıyor

Evet, arkadaşlar Rectogesic ya da Rectoderm kullandığınızda yanında ağrı kesici olarak Anestol kullanmanız gerekir. Tabii ki buda daha maliyetli olmasına neden olmaktadır. Pe ki her iki etkinin bir arada yer aldığı krem yok mu? Şuan için yok ama Pruzon’un üreticisi olan Defnil Pharma böyle bir ürün üzerinde çalışmalarına devam etmektedir. Kısa sürede ürünün ismini açıklamasını bekliyoruz.

Anal Fissür Kremleri Nasıl Kullanılır?

Öncelikle doktorunuzun önerdiği şekle uymanız gerekir. Biz burada daha çok hatalı yapılan uygulamaların önüne geçmek için bilgi vereceğiz. Genelde sabah, akşam kulanın şeklinde tabirler vardır. Bunların yerine daha çok tuvalet ihtiyacınıza göre şekillenmesi gerekir. Aynı şekilde krem + sıcak oturma banyosu bir arada olmalıdır.

  • Tuvalete Girmeden Önce 3 Dakika Sıcak Oturma Banyosu Uygulayın: Evet, arkadaşlar düzenli olarak tuvalete girmeden önce sıcak oturma banyosunda 3 dakika kasların rahatlamasını sağlayacağız.

 

  • Bu aşamadan sonra ise kurulanıp, bolca Anestol krem süreceğiz. Ya da uyuşturucu etkisi olan ürünler varsa ayrıca anestola gerek kalmayacaktır. Neyse anestol kremi anüs iç kısmı ve makat çevresine bolca sürüyoruz. Buradaki amaç birazdan ortaya çıkacak olan can yanmasının önüne geçmektir.

 

  • Dışkılama yaptıktan sonra tekrar bir 3 dakika daha sıcak oturma banyosu uyguluyoruz. Kurulanıp, bu sefer anal fissürü iyileştirici özelliği olan kremi anüs içi ve çevresine sürüyoruz. Dikkat etmeniz gereken Rectoderm krem belirli ölçüden fazla sürülmesi halinde baş ağrısı ve tansiyonda düşmeye neden olmaktadır. Uygulama bu şekilde olmaktadır.

 

Oturma Banyosu Nedir, Ne İşe Yarar?

Evet, arkadaşlar kremler kadar önemli olan bir diğer husus ise oturma banyosudur. Pe ki nedir bu oturma banyosu, neden ve nasıl yapılır? Öncelikle hangi hastalıklarda kullanıldığına bakalım. Hemoroid, Anal Fissür, Anal Fistül ve Makat Apsesi gibi hastalıkların ağrılarını hafifletmek ve tedavi sonrası iyileşme sürecini hızlandırmak için kullanılır. Nasıl yapıldığına bakmak gerekirse bunun içinde bir video paylaşmak istiyorum. TV programından alınan bu videoda oturma banyosu ile ilgili bilgiler yer almaktadır.

BOTOX İle Anal Fissür Tedavisi

Evet, arkadaşlar yukarıda da belirttiğimiz gibi kremlerle yapılan uygulama sadece akut (yeni dönem) hastalarda deneme amaçlı yapılmaktadır. Kesin etkili olacağını beklemek mantıklı olmaz. Kronik vakıalarda zaten uygulanması imkânı yoktur. Kremle zaman kaybetme yerine daha etkili bir tedavi yöntemi olan ve %95 başarı sağlayan bir yöntemi denemek ister misiniz? Cevabınız evet ise hem akut hem de kronik hastalarda uygulanabilen Botoks enjeksiyonu önerilmektedir.

Botox Nedir? Günümüzde botoks deyince daha çok dolgun dudaklar aklımıza gelmektedir. Evet, kısmen haklısınız, çünkü estetik cerrahi alanında sıkça kullanılmaktadır. Fakat tek kullanım alanı plastik ve estetik cerrahi değildir. Aynı şekilde makat çatlağı hastalarında da son yıllarda kullanımı çok yaygındır. Botox (Botulinum Toxin) kelimelerinin kısaltılmış halidir. İlacın özünde Clostridium botulinum adı verilen bakterinin oluşturduğu bir tür proteindir. Yani vücudumuzla %100 uyumlu olup, ilaçlar gibi herhangi bir yan etkiye neden olmaz. Kullanım alanları çok yaygın olup, cilt kırışıklıkları yanı sıra aşırı terleme gibi kozmetik alanlarda kullanılır. Bunun tam tersi olarak baktığınızda ise beyin hasarlarının onarımı gibi çok ciddi hastalıklarda da kullanılmaktadır.

Makat Çatlağın da Botoks Nasıl Uygulanır? Öncelikle ilaç sıvı yapıda olup, çok ince bir enjeksiyon ile enjekte edilmektedir. Uygulanan bölgede yer alan kasları yaklaşık 6 aya kadar geçici olarak felç etmektedir. Böylece anal fissürün iyileşmesi sağlanır. Aşağıda yer alan videoda nasıl yapıldığı yer almaktadır. Kısa süreli ama biraz mide bulandırıcı olabilir. Tamam, biz sağlıkçılar sürekli bu tür görüntüler ile karşılaştığımız için sorun etmeyiz. Ama sizler için mide bulandırıcı olabilir. Çocukların yanında izlememeye çalışınız.

Makat Çatlağı Ameliyatı Nedir, Nasıl Yapılır?

Evet, arkadaşlar anal fissür tedavisinde en çok uygulanan botox enjeksiyonundan sonra şimdi de ameliyatla yapılan tedavilere bakmak istiyorum. Bu arada yazının adım adım sonuna geliyoruz. Ameliyatın amacı ise kontrolsüz bir şekilde kasılarak fissürün iyileşmesini engelleyen kasları kesmektir. Bunun için iki farklı yöntem açık ve kapalı teknikler uygulanmaktadır. Aslına bakarsanız ameliyat önermiyoruz. Ama kamu hastanelerinde botox enjeksiyonu olmadığı için maalesef kronik fissür hastaları için başka çözüm yolu olduğu söylenemez.

L.I.S (Lateral Internal Sfinkterotomi) : Değerli arkadaşlar bir çok makat çatlağı ameliyatı olmasına karşın en çok tercih edilen kısa adı L.I.S olan yöntemdir. Kapalı ve açık olmak üzere 2 farklı teknik ile uygulanmaktadır. Burada amaç iyileşmeyi engelleyen kası kesmektir. Açık anal fissür ameliyatında kasa ulaşmak için anüs 3-4 cm kesilir. Kapalı anal fissür ameliyatında ise kesilecek kasa ulaşmak için 1-1,5 cm delik açılarak ulaşır. Yani kapalı yöntem daha avantajlı ve iyileşme süreci daha hızlıdır.

ANAL FİSSÜR TEDAVİ EDİLMEZSE NE OLUR?

Evet, arkadaşlar konumuzun son aşamasında makat çatlağının tedavi edilmemesi ya da tedavinin gecikmesi halinde ne olacağına bakmak istiyorum. Yazının birçok yerinde bahsettiğimiz gibi 10-15 gün içerisinde akut (yeni dönemden) çıkarak kronik (ilerlemiş) düzeye geçecektir. Tabii ki bu durumda yaşadığınız şikâyetler 2-3 katına çıkmış olacaktır. Akut dönemden çıktığı için ilaç ve kremlerle tedavisi kesinlikle mümkün olmayacaktır. Tek çözüm yolu botox ya da ameliyat olur.

Makat Darlığına Neden Olur: Kontrolsüz şekilde kasılan makat kasları uzun süre bu şekilde devam etmesi halinde makat darlığına neden olmaktadır. Bu şekilde dışkılama ihtiyacı daha da zorlaşacaktır.

Kanseleşir mi? Sanırım en çok merak ettiğiniz hususlardan biri bu olsa gerek, Yok arkadaşlar anal fissür hiçbir şekilde anüs kanserine neden olmaz. Tabii ki bu sizi tedavi olmaktan alı koymasın.

KAYNAKLAR

http://www.analfissur.com/
https://www.ideaklinik.com/anal-fissur-makat-catlagi-tedavisi.html
https://www.makathastaliklari.net/makat-catlagi-tedavisi/

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

© 2017