7 Kasım 2018 , Çarşamba
Ana Sayfa / Genel Cerrahi / Basur (Hemoroid)

Basur (Hemoroid)

Makat hastalıkları arasında en sık karşılaştığımız vakıalar arasında yer alan basur, hemoroid olarak da bilinir. Bölgede bulunan toplardamarların aşırı basınca maruz kalarak genişlemesi sonucu oluşur. Genişleme rektum ve anüs çevresinde olması nedeniyle hastalık iç ve dış olarak ikiye ayrılır. En sık karşılaşılan tür iç hemoroid olup, dışkıdan kan gelmesi ile fark edilir. Teşhis ve tedavisi genel cerrahi uzmanları tarafından yapılmaktadır. Daha etkili sonuç almak isterseniz proktoloji yani makat hastalıkları alanında deneyimli doktor tercih etmelisiniz.

Basur (Hemoroid) Nedir

Evet, arkadaşlar yazının geri devamında hastalığın nedenlerini, belirtilerini ve uygulanan tedavi yöntemlerini göreceğiz. İlk olarak basur nedir? Sorusuna yanıt vererek başlamak istiyorum. Yukarıda da belirtildiği gibi makat bölgesinde bulunan toplardamarların genişlemesi sonucu oluşur. Hastalar toplardamarda ki bu genişlemeyi meme olarak tabir ederler. Doğrusu meme değil de normalde 3-4 mm olması gereken toplardamarın çok fazla genişlemesidir. Bu genişleme rektum da olması halinde iç, anüs çevresinde olması halinde ise dış hemoroid olarak teşhis edilir. Aşağıda yer alan görselde anlatmak istediğimi daha net göreceksiniz.

Hemoroid nedir

Hemoroid Neden Olur?

Hastalığa neden olan etkenlere geçmeden önce nasıl oluştuğunu aktarmak istiyorum. Dilerseniz bunu uygulamalı olarak görelim. Nefesinizi tutun ve ıkının arkadaşlar, 5-10 saniye olarak bunu yapın ve bırakın. Bu uygulama esnasında vücudumuzda ne olduğunuzu merak ediyor musunuz? Toplardamarlardan kalbe giden kirli kan ıkınma esnasında tam tersi yöne hareket etmeye başladı. İşte bu ıkınma sürekli hale gelmesi halinde geri kaçan kan damarın genişlemesine neden olur. Sorun sadece genişleyen damar değildir. Genişledikçe onu saran koruyucu dokunun gevşemesine neden olur. Yani onu koruyan dokularda hasar görmektedir. Koruyucu doku hasar gördüğü için toplardamar tehlikelere açık hale gelmektedir. İşte şimdi damarların genişlemesine neden olan etkenlere geçebiliriz.

Basur neden olur

Kabızlık ve Ikınma

Evet, arkadaşlar en önemli nedenlerden biri hiç şüphesiz kabızlık problemidir. Daha doğrusu kabız insanların dışkılamak için gerek duyduğu ıkınma alışkanlığıdır. Konstipasyon olarak da bilinen kabızlık basit ve kronik olmak üzere iki gruba ayrılır. Birçok insan dışkılama ihtiyacını 2-3 günde bir gerçekleştirmektedir. Kalın bağırsakta bekleyen dışkı kuruyarak dışarı atılımı daha da zorlaşmaktadır. İnsanlar dışkılamayı kolaylaştırmak adına hatalı bir alışkanlık olan ıkınmaya başlarlar. Sürekli yapılan bu ıkınma maalesef en önemli nedenlerden biridir. Tabii ki tek neden kabızlık değildir. Aynı şekilde toplardamarda yüksek basınca neden olan birçok etken bulunmaktadır.

  • Hamilelik
  • Genetik
  • Ağır Kaldırma
  • Yaşlılık
  • Uzun Süre Tuvalette Oturma

Yukarıda yer alan nedenlere ek olarak MedlinePlus Hemorrhoids sayfasında siroz kaynaklı olabileceği de belirtilmiştir. Aynı şekilde Mayo Clinic hemorrhoids symptoms & causes sayfasında sorunun ters ilişkiden de olabileceği belirtilmektedir.

Basur Belirtileri Nelerdir?

Evet, arkadaşlar yazının geri kalan kısmında hastalığı iç ve dış olmak üzere ayırdık, bu ayrıştırma hastalığın bulguları konusunda önemlidir. Şimdi başlıklar halinde hemoroit hastalarında görülen şikayetleri ele alalım.

Dışkıdan Kan Gelmesi

İç basur hastalarında ilk belirti dışkılama sırasında kanamadır.  Kan dışkı ile karışık olabileceği gibi klozette de fark edilir. Herhangi bir ağrı olmaksızın kanama olabilir. Parlak kırmızı renkte olan bu kanama 1 haftadan uzun sürüyorsa mutlaka bir genel cerrahi uzmanına muayene olmalısınız. Kanamaya sebep olan hastalık tespit edilmesi gerekir. Çünkü kanama sadece hemoroid ile alakalı değildir. Öyle ki kalın bağırsak ve makat kanseri bile olabilir. Yani kesinlikle hemoroit diye basite almamak ve muayeneden utanmamak gerekir. Ulusal Diyabet ve Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Sağlık Bilgi Merkezi Enstitüsü yaptığı araştırma ile kanamaya neden olabilecek 10’dan fazla sorun tespit etmiştir. Referanslar kısmından bu yazıya göz atabilirsiniz.

Basur Memesi (Toplardamarın Genişlemiş Hali)

İç hemoroid hastalarında kanama bulgular arasında ilk sırada yer almaktadır. Erken dönemde çözüm bulunmaması halinde sorun ilerlemeye devam edecektir. İlerleme kanamaya neden olan toplardamarın anüs dışına çıkacak kadar büyümesi demektir. Bu büyüme kendi içerisinde 1 ile 4 arasında değişen evreler ile takip edilir.

  1. Evre: Hastalığın kanama ile ortaya çıktığı herhangi bir memenin olmadığı dönemdir.
  2. Evre: Toplardamarın genişlemesi ile meme oluşur. Dışkılama esnasında dışkı ile anüs dışarısına çıkan bu meme kişi toparlanmak için kalktığında kendiliğinden içeri (rektuma) geri girmektedir.
  3. Evre: Biraz daha genişlemiş olan toplardamar dışkı ile yine anüs dışına çıkmaktadır. Bu sefer kendiliğinden geri girmeyebilir. Hasta parmağı ile ittirmesi gerekir.
  4. Evre: Hastalığın en ileri hali dediğimiz bu süreçte genişleyen damarlar tamamen anüs dışarısında şişlik şeklinde yer almaktadır. Bu süreçte iç ve dış basur problemi biraz karıştırılabilir.

Ağrı

İç Hemoroid hastalarında ağrı ilerleyen süreçte ortaya çıkan görülür. Çünkü rektum da çok fazla sinir yoktur. Üçüncü ve dördüncü dereceye ulaşması halinde meme içerisinde pıhtı toplanması ya da memenin makat kasları arasında boğulması (tromboze) olması ile oluşur. Dış hemoroid hastalarında ise ağrı sıradan bir durumdur. Kişinin oturmasını bile zorlaştırmaktadır.

Kaşıntı

Bir diğer belirti ise kaşıntı olmaktadır. Hemoroid memesinin tahriş olması ya da ıslaklığından kaynaklıdır. Kaşıntı tedavisinde kullanılan Pruzon krem kaşıntıyı gidermek için iyi bir çözüm olabilir. Fakat hastalık tedavi edilmediği sürece kaşıntı tekrarlayacaktır.

Basur Nasıl Geçer?

Öncelikle kabızlık probleminden mutlaka kurtulmanız gerekir. Bunun için lif açısından zengin gıdalar tüketmelisiniz. Aynı şekilde bol sıvı ve günlük egzersiz (1 saate varan) düzenli yürüyüşler yapmanızı öneririm. Bunu yaptığınızda hastalığın ilerlemesini durdurmuş olursunuz. Bu konuda başarılı olmamanız halinde ise meme oluşacak ve cerrahi müdahaleye gerek olacaktır. Bu durumda doktor sizdeki hastalığın durumuna göre tedavi yöntemi belirleyecektir.

Hemoroid Kremi ve İlaçları

Hastalığın yeni dönemlerinde ilaç ve kremler etkili olabilmektedir. Doktorunuz cerrahi müdahaleye gerek duymadan önce size krem ya da fitil türü bir ürün reçete edebilir. Bu ilaçlar kanamanın azaltılması, ağrının hafifletilmesinde etkilidir. Tabii ki ileri derece hastalarda çok fazla işe yaramayacaktır.

Hemoroid Tedavisi Nasıl Yapılır, Uygulanan Yöntemler Nelerdir?

İkinci derece ve üzeri tüm iç basur hastaları mutlaka cerrahi müdahale ile tedavi olması gerekir. Hastalığın evresine göre ameliyatsız yöntemler ve klasik cerrahi dediğimiz ameliyatlar uygulanmaktadır. Hastalığın erken teşhisi tedavide kolaylık ve başarı sağladığını unutmamalısınız. Şimdi dilerseniz ameliyatsız tedavi yöntemlerini görelim.

Lazer (IRC)

Infrared Koagülasyon dediğimiz bu yöntem tek başına yeterli olmaz. Kısa adı RBL olan (Rubber Band Ligation) ile birlikte uygulanması gerekir. Infrared koagülasyon yüksek ısı ile kanamaya neden olan kısmı tahrip etmektedir. Kanama problemini anında durdurmaktadır.

Rubber Band Ligation (Lastikle Boğma)

  1. 2. ve 3. Dereceye kadar olan iç basur hastalarında en çok uygulanan tedavi yöntemlerinden biridir. Rubber Band Ligation ya da Türkçe karşılığı hemoroidi lastikle boğma yöntemi olarak da bilinir. Vakumlu bir alet yardımı ile yapılır. Hemoroid memesini bir araya toplayan bu alet en son noktaya lastik halka takmaktadır. Bu şekilde memeye kan gelmesi önlenmiş olur. Kan gelmediği için 10-15 gün içerisinde lastik halkanın olduğu noktadan koparak düşecektir. Çoğunluklu 1-2 defa uygulama yapmak gerekebilir. Nasıl yapıldığını eminim merak ediyorsunuzdur. Aşağıda yer alan animasyon videodan Op. Dr. Atilla KAYA’nın anlatımı ile görebilirsiniz.

 

Hemoroid Ameliyatı

Dördüncü yani son evre iç basur ile dış basur hastalarında tek çözüm ameliyat olmaktadır. Klasik yöntemler yanı sıra THD (Transanal hemorrhoidal dearterialization) gibi gelişmiş yöntemler bulunmaktadır. THD uygulaması yine RBL gibi memeye gelen kanı engelleme şeklinde uygulanır. Diğerleri klinik ortamında yapılırken THD ameliyathanede lokal ya da genel anestezi altında yapılması gerekir. Doppler ile memeye kan taşıyan damar tespit edilerek THD cihazı ile bağlanmaktadır. Bu şekilde memeye kan gelmediği için kendiliğinden küçülmektedir.

Evet, arkadaşlar bu yazı ile basura hangi doktor bakar? Sorusu yanıt bulmuştur. Henüz böyle bir sorununuz yoksa kabızlık, ıkınma, tuvalette uzun süre oturma gibi hatalı alışkanlıklardan uzak durarak korunma önlemi alabilirsiniz.

6 Kasım 2018 tarihinde güncellenmiş olup, Op. Dr. Atilla KAYA tarafından incelenmiştir.

Referanslar
1. US National Library of Medicine National Institutes of Health “THD Doppler procedure for hemorrhoids: the surgical technique” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3950605/

2. MedlinePlus “Hemorrhoids” https://medlineplus.gov/ency/article/000292.htm

3. American Society of Colon and Rectal Surgeons (ASCRS) “Hemorrhoids: Expanded Version” https://www.fascrs.org/patients/disease-condition/hemorrhoids-expanded-version

4. American Academy of Family Physicians (AAFP) “Hemorrhoids” https://familydoctor.org/condition/hemorrhoids/

YAZAR Dr. Seher

26 Yorumlar

  1. sayın hocam benim uç ört senedir hemoroid sorunum var ama utancından bir türlü doktora gidemiyorum gittikçe büyümeye başladı elimi atdığım zaman bir kaç tane olduğunu anladım ne yapmam gerekir bana yardımcı olursanız çok sevinirim

    • Doğan: Tabii ki utanma duygunu anlıyorum. Fakat nereye kadar utanacaksın. Sorun sürekli ilerleyecek ve şikayetleri artacaktır. Aslında utanmanı gerektirecek bir durum yok, sadece 5-10 dakika içinde tedavi edilmektedir.

  2. İyi günler seher hanim ben de de aynı sorun var 3 4 gündür makat bölgemde nohut büyüklugunde bi şişlik var doktora gitmeye utanıyorum illa bölgeye bakıp mi muayene ediliyor acaba

    • Fatma: Makat muayeneleri gözle ve gerekmesi halinde rektal tuşe dediğimiz parmakla kontrol şeklinde yapılmaktadır. Hastalıkların ilerlemesinde en önemli etken utangaçlık olmaktadır. Sağlık konularında utanma olmamalıdır. Gerekirse kadın genel cerrahlara muayene olursunuz. İstanbul’da ben varım İzmir’de meslektaşım Demet Ağras sizlere ücretsiz muayene imkanı sağlarız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir